रेस

कुछ देर तमाशा देख लेना तूम भी

जिंदगी तुम और करोगे भी क्या मेरा?

लम्बी रेस का घोडा हूँ,

कुछ देर साथ चल लेना तुम भी!

.                                         -भावीन

(woww... after rejecting so many filmy hindi poems, finally i post my first hindi lines in blog! :) )

प्रेम म्हणजे तू

(click to enlarge)

Anushree

"Two types of people get sound sleep. The first who just don't dream, second whose dreams have come true! Few others like me, get up half way through their dreams, with anger in their half open eyes, and memories of their dreams haunting the day!
I feel, dreams have their own life, or is it that the life itself is a dream? You wake up and it's gone!"
(an attempted translation of Anushree's blog intro in marathi, all credits to her!)

जीव गुंतला असा...

जीव गुंतला असा
की शब्द तुझेच ऐकले,
गाणे दाटले गळ्यात
पाणी डोळ्यांत थांबले

नको नवे बंध म्हणता
पाश गुंफत राहिले
रात्र सरली बेधुंदिची
स्वप्न रंगत राहिले

जीव गुंतला असा
की मागे काही ना राहिले,
मन मारी भराऱ्या पिंजऱ्यात
पंख बंदच राहिले
- भावीन

कातरवेळी

(हो, पहिल्या दोन ओळी सांज गारवा मधून! )

क्षण एक थांबण्याचा.....

त्या एका क्षणाला,
वारा वाहायचा थांबतो,
पानांची सळसळ थांबते,
झाडाखाली उतरलेला कावळा
कावरा बावरा होउन बघत राहतो.
उगीच दोन तीन काळे ढग
आकाशात रेंगाळत राहतात.
पाउस नाही पडत,
पण थोडं शहारून येतं.
मन उभ्या उभ्या हरवतं,
भूत - वर्तमानाचा गुंता होतो,
न सोडवावासा वाटणारा.
काही कळेनासं, काही कळू नए असं वाटतं.
मन आणि शरीर, दोघेही स्तब्ध होतात,
सगळ कसं शांत होतं, थांबतं.

ह्या सगळ्यांपासून अनभिज्ञ
डोळ्यांतलं पाणी तेवढं वाहत राहतं!

त्या एका क्षणाला.........

- भावीन

एक होती प्रजा

आटपाट नगर होतं
नगराचा एक राजा होता
राजाला तीन राण्या
तिघिना एक एक राजपुत्र
राजा नपुंसक होता
बाकि सगळं व्यवस्थीत चालल होतं

राजवाडयामागे खोल विहीर होती
बारा महीने भरलेली असायची
सर्वात मोठ्या राणीने तिच्यात
जीव दिला होता असं म्हणायचे
नगरातल्या शेतकरयाशी तिचे
संबंध होते असही म्हणायचे
पण आता असं कुणी म्हणत नाही
दर अमावशेला सगळी प्रजा
एक एक हंडा पाणी विहिरीत ओतते
जुनी गोष्ट आहे इतकच म्हणतात
बाकि सगळं व्यवस्थीत चाललय

दरबारात एक प्रधान होता
राजवाड्याशी त्याचे घरचे संबंध
दरबारात तो फारसा नसायचा
पण राजवाड्यातल कमी जास्त
सगळ तोच बघायचा
प्रधानाची बायको हुशार
प्रधानाचा संसार राजेशाही ठेवायची
तीन वेळा का होइना
पण प्रधान राजा बनला होता ना!
प्रधानाचा संसार ही व्यवस्थित चालला होता

दरबारात एक सेनापतिही होते
राजाची कुणाशी दुश्मनीच नव्हती
राज्यातला सगळा कर
सेनापति गोळा करायचे
राज्यातली सारी न्याय-व्यवस्था
सेनापतीच बघायचे
न्याय-व्यवस्था न माननारी लोकं
सेनेत भरती व्हायची
बाकि सगळं व्यवस्थीत चालल होतं

आणि उरले राज-ज्योतिषी
त्यांच्या परवानगी शिवाय तर
नगराच पानही नाही हलायच!
प्रजेच उज्जवल भविष्य
तेच तर ठरवायचे!
नवीन रस्ते, नवीन राजवाडा
कधी कुठे बांधायचे, हे
सेनापती त्यानाच 'विचारायचे'
त्यांच्या आशीर्वादानेच तर
नगराची भरभराट होत होती

ते आटपाट नगर होत
नगराचा एक राजा होता
'राजा नपुंसक होता
हे फ़क्त राजालाच माहिती होतं'
असंच सगळे म्हणायचे!
-भावीन

नको

(click to enlarge)

What's in your blood?

कबुतराला गरुडाचे पंख लावता येतील.....

पण गगनभरारीचं वेड रक्तातच असावं लागतं...

कारण आकाशाची ओढ दत्तक घेता येत नाही॥!!!

This can be crudely (and not literally) translated as;

'A pigeon can be given wings of an eagle,

but the craving for flight has to be in blood....

'cause the longing for skies cannot be borrowed!'

(author unknown to me)

मोगरा

(censored)

With reference to this article in TOI.
Sena attacks BNHS (Bombay Natural History Society) for Bombay in its name.
I don't express using bad words. I do not have any other words to express my feelings.
But I have few questions.

After all the vandalizing of a heritage institution, some Mr. Sakpal says, 'they should respect local sentiments.' What do you know about the word 'respect'?

If all this is done for 'Marathi' or 'Marathi manoos', why does it make me angry instead of happy? I am marathi, aren't I? Why am I disturbed?

Do I need to get my degree certificate changed if it has 'University of Bombay' in it? Or will they tear it off?

Marathi is very rich in literature. How many of non-marathis know about it? How many marathis know about it? Who is taking care of this issue?

One of my friends used to accuse me of talking to a marathi friend in marathi in her presence, even if she were not part of the topic. She insisted we talk in hindi. I used to tell her you can also talk to your friends in language of your choice when I am not part of the discussion. But she knew only hindi! Our debate never reached anywhere. WHY?

There are many more questions. And we can find some 'useful' and 'constructive' solutions only if we accept we don't know them!

निमित्त

(click to enlarge if required)

फालतुगीरी

(click to enlarge)
(I am sure there are numerous grammatical mistakes, but I don't remember all that now! :( sad but true)

नितळ (Nital)

Directors' Note: 'Nital means transparent.....Crystal clear....
Nital, which literally means transparent, so clear…that one can see the base. It is a portrait of inner beauty, the inner self, which is hidden beneath the obviously visible outer coat-skin.
It touches the crux of the issue of self image and acceptance, thus the need to redefine our arena of ‘vision’, where different senses of body emboss different perceptions of beauty.
The story reflects undercurrents of contradictions and confusions of so called sophisticated, civilised and elite people, who are directed by social stereotypes, while those who are closer to nature have much more acceptance for people as ‘humans’.'
This is story of Dr. Neeraja, a young and intelligent opthalmologist, who has vitiligo (white patches on her skin, face especially). Though medically vitiligo is just the lack of a skin pigment, it affects the entire identity of a person. The story unwinds itself, portraying societal insensitivity and cowardice. On the other hand, it illustrates rationality emerging in younger generation about vitiligo.
An interesting thing about this movie is that, there are lot many characters as joint family members coming from diverse professional, social, 'cultural' backgrounds and age. Inspite of this everyone of them has very clear, precise and appropriate thought process which is put together very well in movie. Most of the actors are from theatre, so acting is obviously very good. Music is also very good. Actually simplicity is the base of this movie, it can be seen in music, production design, cinematography, dialogues, costumes and still everything looks so apt and beautiful!
I feel the time I spent watching this movie and compiling this review is quite worth! :)
Most of the information and pictures here are from the official website of Nital, and the movie is also available with subtitles.
Movie: Nital (नितळ) (marathi movie)
Genre: Social
Release Year: 2007
Director: Sumitra Bhave, Suneel Sukathankar
Lyrics: Suneel Sukathankar
Music: Shreerang Umarani
Singers: Amruta Subhash, Dr. Shekhar Kulkarni, Parth Umarani, Dr. Supriya Gadekar, Sujeet Soman, Jyoti Subhash
Cast: Devika Daftaradar, Dr.Shekhar Kulkarni, Vijay Tendulkar, Deepa Shreeram, Uttara Bavkar, Vikram Gokhale, Jyoti Subhash, Reema, Neena Kulkarni, Ravindra Mankani, Kishor Kadam, Amruta Subhash, Aabha Oati, Sarang Sathye, Sujeet Soman

young India, the spilt water

For those who didn't visit Maithili's blog, this is a very nicely articulated post.
The letter to Uddhav Thackeray from Rajdeep Sardesai.
I have been thinking about writing on an aspect for a long time, which he has covered very well in the last paragraph.

Natarang

'NATARANG'
based on marathi novel 'Natarang' by Dr. Anand Yadav
Produced by Zee Taklkies
Director: Ravi jadhav
Music: Ajay-Atul
Singer: Bela Shende
Actors: Atul Kulkarni, Sonali Kulkarni

'Guna' a farmer cum wrestler from a village near Kolhapur in maharashtra, has a dream, to play role of king in traditional marathi theatre 'Tamasha'. After loosing their jobs in farms, his friends decide to form a tamasha group to keep earning money to support their families. But Guna has a much bigger dream than just earning money. He is an artist! After they have arranged almost everything including a dancer girl, they realise thay don't have someone to play role of 'Nachya' a typical feminine comedian character played by male actor in tamasha. This turns the whole story and Guna's future also!
Atul Kulkarni has taken immence efforts to play role of macho farmer in pre-interval part and the typical feminine 'Nachya' in the second half. The efforts aren't just restricted to gaining and losing 16kg in a time of 40-50 days, but also a great level of observation and acting, especially for the role of Nachya. (video link at the end)
On the music front, Ajay Atul and Bela Shende have done a very good job. All the songs are great. Sonali Kulkarni (no, not the Dil Chahta Hai wali) has used all the opportunity to showcase her dancing and acting skills to the fullest. The opening dance by Amruta Khanvilkar (a Zee music anchor) is also amazing. I will actually like to watch this movie again in movie hall for this song and dance experience! Excellent.
The movie keeps viewers stuck to their seats till the last line of end credits! The instrumental played for end credits has some magical effects!
An excellent Marathi movie after a long time.

A version with English subtitles will be released on 22nd Jan. Worth watching in movie hall. Till then you can enjoy these youtube links.
To watch efforts taken by Atul Kulkarni click here.
Amruta Khanvilkar lavani dance here.
Sonali Kulkarni performing on the amazing music here.

सकाळ

Click to enlarge and read.

निर्वात

उजेड

आता सूर्य बुडेल थोड्या वेळात। लाटाही थकून शांत झाल्यायत। मी खिशात हात घालून सूर्याच्या दिशेने चालतोय। पायाखाली वाळू आणि वारयावर सळसळणारे कपडेच फ़क्त आवाज करतायत। आता सूर्य त्याच्या थरथरणारृया प्रतिबिंबाच्या अगदी जवळ येवून ठेपलाय। मी क्षणभर आहे त्या जागी स्तब्ध होतो। आणि एका क्षणाला सूर्य हळुच पाण्याला स्पर्श करतो। मला तो स्पर्श आत कुठेतरी ओळखीचा वाटतो।

मी उजवा हात खिशातून काढतो। बाजूला उभ्या तुझा हात माझ्या हातात घेतो। तो स्पर्श मला जाणवण्यापेक्षा आता समोर दिसत राहतो। सूर्य त्याच्या प्रतिबिंबामध्ये विरघळत राहतो, हळुहळू... "मला तुला काही सांगायचय", मी सूर्याकडे बघून म्हणतो। तू समोर येवून माझ्या मिठीत विरघळतेस। माझी नजर अजूनही त्या बुडणारृया सूर्यावर आहे। बस्स... आता फ़क्त काही क्षण, तांबड्या आकाशाखालचे! आता नजर सूर्याऐवजी प्रतिबिंबावर भिरभिरते। स्वताःपुराताच उजेड राखून ठेवून सूर्य आता जवळजवळ नाहीसा झालाय। आणि तशीच नाहीशी होतेय तुझी माझ्या मिठीतली जाणीव। वारयावर फ़डफ़डणारया कपड्यांच्या आवाजात मी ते प्रतिबिंब शोधायचा प्रयत्न करतोय।

दोन्ही हात खिशात घालून मी बराच वेळ तुझी वाट पाहतोय। सूर्य बुडाल्यानंतरच्या उजेडात तुझं नसणं खूप तीव्रतेने जाणवतं। वाट चुकलेला वारा माझ्या अवती भवती तुला शोधत राहतो। आता त्यालाही उजेडाची गरज उरली नाहीये... माझ्यासारखीच...

रंग

प्रत्येक वर्षाचा किंवा काळाचा रंग असतो असं मला कधी लक्षातंच आलं नाही। पण आज 'सकाळ' मध्ये एक लेख वाचताना अचानक मला ते सगळं वर्णन black & white मध्ये दिसायला लागलं ! त्यातील काही वाक्यं अशी होती:
"१९७२-७३ ला स्वयंचलीत वाहनं अत्यन्त अल्प स्वरूपात होती। मी माझी सायकल पुण्याहून नाशिकला नेली होती। नाशिक मध्ये रविवार कारंजा नांवाचा अत्यन्त गजबजलेला एक मोठा चौक होता। तिथून आम्ही double-seat जात होतो।" वगैरे वगैरे।
आता हे वाचताना पहिल्या वाक्यातंच माझ्या कल्पनेतून सगळे रंग उडून गेले! १९७२, स्वयंचलीत वाहनं नसणं हे सगळं मी रंगांमध्ये imagine च करू शकत नाही! त्या काळी रंग नव्हते असं नाही, पण त्या काळचं जे काही photo, films, prints etc पहायला मिळालंय ते सगळं black & white! त्यामुळे १९७२ हे वर्ष रंगीत म्हणजे नक्की कसं असेल हे imagine करणं फार कठीण! पुन्हा "मी माझी सायकल पुण्याहून नाशिकला नेली होती" हेसुद्धा आज पचायला जड़ जातं। आणि सर्वांत कड़ी म्हणजे १९७२ साली रविवार कारंजा 'अत्यन्त गजबजेला' म्हणजे नक्की कसा असेल? एकंदर हे सगळं वर्णन तपशिलात imagine करणंच इतकं कठिण होतं की त्यात रंग भरण्यापेक्षा थोडासा अंधार,थोडासा पांढरा उजेड आणि एक सायकल इतकच चित्र मला त्या स्वयंचलीत वाहनांविना गजबजलेल्या रविवार कारंज्याचं दिसलं !